The final countdown

kompas van het leven

The final countdown

Dit was het dan. De laatste keer dat ik het pand verlaat.
Het gebouw waar ik vele goede gesprekken heb gehad met haar. Die plek waar ik veel heb gedeeld vanuit mijn diepste ‘ik’. Waar ik mijzelf kon zijn en vrijuit mijn gevoelens, gedachten en zorgen kon uitspreken in de wetenschap niet be- of veroordeeld te worden.

Ongeveer een jaar geleden startte ik dit avontuur, als een soort ontdekkingsreis naar mijzelf. Nee, het was niet de eerste keer dat ik op reis ging in mijn eigen binnenste, zeker niet. Maar die andere keren waren het slechts kleine dagtochtjes of ronduit mislukte tripjes waarna ik het gevoel had mijn reisdoel nog niet bereikt te hebben.

Al langere tijd voelde ik opnieuw de behoefte om mijzelf verder te verkennen, om te achterhalen wie ik ben en in hoeverre autisme een rol speelt in mijn leven. En daar waar autisme daadwerkelijk aanwezig blijkt te zijn wilde ik weten hoe ermee om te gaan.

Ik had veel vragen

Moet ik iets veranderen? Kan ik veranderen?
Hoe pas ik binnen het ‘normale‘ plaatje? En wat is ‘normaal‘?
Wat te doen met de mensen om mijn heen? En wat ‘moeten’ de mensen om mij heen wel of juist niet met míj ‘doen’?

Zoveel vragen, de meeste onbewust eigenlijk. Gevoed door deze onrust, gedreven door die nieuwsgierigheid naar mijzelf heb ik uiteindelijk de eerste stappen gezet en ben in contact gekomen met haar, die autismecoach die het komende jaar mijn reisleidster zou blijken te worden.

Het bleek de juiste stap te zijn.

Een jaar later

En nu, een jaar later, verlaat ik dus het gebouw en stap weer in de auto om naar huis te gaan. Een eigenaardige mix van gevoelens komt over mij heen en als vanzelf verschijnen de beelden in mijn gedachten van al die gesprekken die ik met haar heb gehad. Nee, ik had geen bijzondere verwachtingen van dit laatste gesprek; afronden van het traject, doornemen van wat er wel –of toch niet– bereikt was, dat was het eigenlijk wel. En daarnaast nog een paar handtekeningen zetten als bewijs van goed gedrag voor beide partijen.

Maar gaandeweg raakten we ook deze keer vanzelf dieper in gesprek met elkaar. Zo mooi om samen die diepe gedachten te reflecteren, met begrip en ruimte voor eventueel andere gedachten, waarbij ik telkens nieuwe inzichten aangereikt krijg.

Ja, het was een mooie laatste sessie en al rijdend in de auto denk ik vooral terug aan dat bijzondere, onverwachte moment tijdens deze finale…

Scene

Terwijl het asfalt van de snelweg onder mij doorschiet speelt de ‘scene’ van het zojuist afgelopen gesprek zich weer in mijn hoofd af en zie ik de coach weer voor me.

De tijd vliegt tijdens dat gesprek en al pratend komen we op het feit dat ons gedrag en onze gedachten vooral gevormd worden door onze opvoeding, door collega’s, door ons geloof, ja eigenlijk door onze hele omgeving. Onze visie en eigenheid worden daardoor geïnspireerd, maar tegelijk ook beperkt door de mensen om ons heen!

Met dat gegeven in gedachten komen bij mij vragen naar boven zoals wie ben ik dan eigenlijk zelf? Kan ik mijzelf zijn, ook als dat afwijkt van de mening van een ander? Een worsteling die mij al bezighoudt vanaf mijn pubertijd, vaak onbewust. Wie ben ik?

Ze maakt een tekeningetje, ongeveer zoals onderstaand. Daarbij legt ze uit dat we in relatie tot de mensen om ons heen grofweg op drie manieren in het leven staan:

Als een Ouder, als een Volwassene of als een Kind.

De wijze waarop wij in het leven staan, hoe wij de interactie aangaan met anderen zorgt vaak voor een tegengestelde reactie waardoor de verhoudingen mogelijk niet lekker lopen. En tegelijk komen we als mens niet volledig tot ons recht, we zijn niet in evenwicht met onszelf en onze naasten. Gemiste kansen…

Het OVK model

Ouder Volwassene Kind model

Ze licht als eerste het concept ‘Ouder‘ toe waarbij het mij duidelijk wordt dat een ‘Ouder‘ iemand is die vooral gericht is op anderen, zonder voldoende reflectie naar zichzelf. De tegenpartij reageert daardoor vaak als kind: teruggetrokken of juist opstandig.

Ze vertelt dat we eigenlijk zoveel mogelijk als ‘Volwassene‘ zouden moeten denken, communiceren en reageren. Een persoon die emotioneel volwassen is reageert vooral rationeel, weegt belangen van beide partijen af en heeft begrip voor zichzelf maar ook voor de ander. ‘Volwassen‘ is hoe we als mens het beste tot ons recht komen en het meeste rust en geluk ervaren. Pas dan zijn we zoveel mogelijk in balans met onszelf en de mensen om ons heen.

Ik hoor wat ze zegt. Ook haar uitleg die daarna volgt over het onderdeel ‘Kind‘ hoor ik heel goed. Een kind vertoont vaak aangepast gedrag óf is juist heel tegendraads. Het doet wat er van hem of haar verwacht wordt (aangepast), óf juist totaal niet.

Kind of Volwassene?

Ze praat nog tegen me en legt het plaatje uit. En wat tot op dat moment gewoon een laatste coaching gesprek was, verandert in een ogenblik naar een voor mij haast iconisch moment.

Alsof er een lamp in mijn brein aangaat raken haar woorden rondom ‘Volwassen‘ en ‘Kind‘ mij op dat moment enorm.

Ineens kom ik tot het inzicht dat ik tot voor kort vooral dat Kind was, handelend en reagerend, ja levend vanuit aangepast gedrag. Het besef dringt door dat ik eigenlijk pas sinds enkele jaren Volwassen aan het worden ben. Wat zeg ik, misschien zelfs vooral pas het afgelopen jaar!

Terwijl ze de illustratie toelicht wellen de waterlanders op in mijn ogen. Totaal onverwacht raakt haar uitleg over het stukje ‘Volwassene‘ een gevoelige snaar in mijn binnenste. Tjemig, wat is dat nu? Dat was niet de bedoeling!

Snel schuift ze een doosje met tissues naar mij toe. “Dank je” zeg ik met een glimlach op mijn gezicht terwijl ik er één uitneem.

Vijftigjarig kind

Als ik al iets verwacht had van deze eindsessie, dan was het niet dit, niet dat mijn tranen ineens weer naar boven zouden komen. Heel apart. Maar ook wel weer fijn eerlijk gezegd. Een mens zou eigenlijk vaker dichter bij zichzelf moeten komen. Dat luikje naar je diepste ‘wezen‘ zou vaker open moeten gaan want ik ben ervan overtuigt dat het je beter doet voelen. Vooral wanneer je op dat moment echt in contact bent met een ander. Tegelijk voel ik een beetje schaamte want ja, een man en huilen…

Dan ben je bijna vijftig jaar en dan pas volwassen…” zeg ik tegen haar terwijl ik wegkijk om niet met mijn betraande ogen die van haar te ontmoeten. Haar antwoord is dat sommige mensen pas volwassen zijn op hun zeventigste. “En anderen bereiken nooit dat stadium maar blijven altijd Kind, afhankelijk van de goedkeuring en de mening van anderen” voegt ze eraan toe. Deze mensen zijn dus niet echt vrij.

Inmiddels ben ik al een heel stuk gevorderd op de snelweg richting huis en overdenk ik dit alles. Dit laatste gesprek met het mooie inzicht, maar ook die vele daarvoor waarin ik veel geleerd heb over mijzelf en autisme, over het leven. Over míjn autisme en over míjn leven. Lang niet alles had te maken met autisme, ook deze afsluiting van vandaag was deels algemeen van aard, maar erg leerzaam, verhelderend.

Aftellen

Dan wordt mijn aandacht getrokken naar de muziek die op de autoradio te horen is. Nee hè… Een andere snaar wordt geraakt en alweer begin ik wazig te zien door het vocht in mijn ogen. Tjemig, ik ben blijkbaar nogal licht geraakt vandaag…

Uit de speakers schalt de muziek van de rockband Europe met de tekst “It’s the final countdown“, die hit uit het midden van de jaren tachtig. Alsof ik in een tijdmachine rij schiet ik in een oogwenk vijfendertig jaar terug in het verleden en voel ik me weer even die tiener. Die onzekere puber die geen idee had wie hij was en wie hij mocht zijn. Het was het begin van een hele lange periode dat ik mij eigenlijk een persona non grata voelde, vaak enorm verward van mijzelf en de wereld om mij heen. Een nare tijd.

En dan nu, zoveel jaren later, zit ik in de auto op de terugweg van het laatste gesprek van deze ontdekkingsreis. Ik hoor de woorden ‘It’s the final countdown!’ en ze krijgen een nieuwe betekenis. In plaats van verbonden met mijn lastige tienertijd tellen deze woorden nu af naar een nieuwe start, of zo je wilt, een doorstart van mijn leven.

Deze woorden markeren vanaf nu een punt van mijn reis waarin ik mijzelf heb leren kennen.

Zelfkennis

Ik weet wie ik ben.
Ik weet wie ik mag zijn.
Ik mag er zijn.

Dát heb ik geleerd.
Dat, en vele andere handvatten over hoe om te gaan met ‘het leven’ en met mijn autisme en alle daarbij behorende perikelen. Nee, ik ben nooit uitgeleerd en de tocht gaat ook wel weer verder. Vast en zeker struikel ik weer een keer. Maar dat geeft niet meer.

Dank je wel dat je mijn reisleidster was het afgelopen jaar.

The final Countdown is afgelopen, de laatste tonen sterven weg in de radio.
Ik parkeer mijn auto op de dam.

Bestemming bereikt.

Ik ben Volwassen.

En ik ben thuis.

 

Geen reacties

Leuk wanneer je een reactie geeft!

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.