Het Gesprek

Praten en luisteren autisme

Het Gesprek

Hallo Edo!” hoor ik achter mij. Een dame kijkt mij vriendelijk aan.
Ze komt van een andere kant aanlopen dan ik verwacht had. Ondanks haar berichtje dat het misschien iets later zou worden staat ze toch precies op tijd bij mij op de stoep. De stoep van mijn werkplek welteverstaan.

Keurig op tijd!” zeg ik tegen haar terwijl de kerkklok drie keer slaat.

Ietwat ongemakkelijk loop ik voor de dame uit het kantoor binnen, onderwijl worden de gebruikelijke openingszinnen gewisseld. Nee, ik vraag haar niet ‘of ze hier vaker komt‘. Maar wel of ze de auto kwijt kon en het makkelijk kon vinden. Al lopend naar een vergaderruimte verneem ik van haar dat de ‘TomTom’ haar de toeristische route door het dorpje heeft laten nemen. En dat het daar toch wel erg druk was.

Roze olifant

Altijd weer een beetje spannend, zo’n eerste ontmoeting.
Altijd weer een kleine uitdaging, om als ‘gastheer’ op te treden.

O ja‘, denk ik nadat ik haar in de gespreksruimte heb geleid, ‘nu moet ik haar eerst iets te drinken aanbieden‘.

Zodra de automaat de gewenste consumpties heeft uitgespuwd loop ik terug naar het vergaderkamertje, met in beide handen een gevuld recyclebaar bekertje.

‘Niet trillen, niet trillen!’
‘ NIET TRILL…’

En ja hoor. Mijn dwingende gedachten om niet te gaan trillen hebben het tegenovergestelde effect.

Het is net zoiets als dat ik nu tegen jou zeg dat je niet aan een roze olifant mag denken.

Hmmm…. Laat me eens raden waar jij nu aan denkt? Juist.

Door schade en schande wijs geworden kan ik nog net de beide bekertjes tegen elkaar aanduwen waardoor het trillen beperkt blijft. Het resultaat mag er zijn want alle inhoud blijft in de daarvoor bedoelde houders. Zou ze het gezien hebben? Vast wel…

Oké.
Dat was de start.
Die heb ik alvast overleefd.

En dan nu maar door.

Goede gastheer

Zoals altijd zegt mijn intuïtie dat ik, als goed gastheer zijnde, de gast op haar gemak moet stellen. En dus probeer ik geïnteresseerd het gesprek aan te gaan door diverse vragen te stellen. Wist je trouwens dat (veel) vragen stellen een tactiek is? Het leidt namelijk de aandacht af van jou naar die ander.

Goed, ik stel dus veel vragen en laat in dit beginstadium van Het Gesprek haar aan het woord. Het ijs moet gebroken worden én gebroken blijven. Er mogen dan ook zeker geen ongemakkelijke stiltes vallen, daar zal ik wel voor zorgen!

Mijn hersenen werken op volle toeren en produceren veel woorden en tegelijk nog veel meer gedachten.

Ja, het is hard werken vandaag. En dat voor een ambtenaar…

Gedachten lezen

Naarmate Het Gesprek vordert worden de rollen omgedraaid; zij is nu diegene die de vragen stelt en ik geef de antwoorden. Ik hoor mezelf veel praten en daar word ik niet blij van. Ja, zelfs Brugman had nog wat van mij kunnen leren.

Zou het haar ook opvallen dat ik zoveel praat? Zou ze nu denken dat het met mij allemaal wel meevalt? Want mensen zoals ik communiceren toch niet zo goed?

Ja, ik weet dat ze door me heen kan kijken en mijn gedachten kan lezen. Ben ik daardoor gespannen? Omdat ze weet van mijn autisme?

Want zij, deze vriendelijke dame aan de andere kant van de tafel, is een coach.

Een autismecoach.
Zij kent mij.
Zij kent mensen zoals ik.

Aanstelleritus

En wanneer we zo bij elkaar zitten vraag ik me ineens af of het allemaal wel ‘zo erg’ is met mij. Of ik echt zóveel verbeterpuntjes heb dat ik zelfs een coach nodig heb.

Het gevoel dringt zich aan mij op of ik me niet aanstelde toen ik destijds contact zocht met haar. Want het gaat toch goed met me? Een coach is er voor mensen die niet verder kunnen, die vastgelopen zijn. Dat is dus niet voor mij.

Ik stel me echt wel aan.”
Nee, ik verdien geen coach.”
Allerlei gedachten schieten door me heen. Tussen het praten door.

Het Gesprek loopt goed.
Zij vertelt over zichzelf.
Ik vertel over mijzelf.
Het ijs blijft gebroken.

Mimiek lezen

Ooit heb ik eens gelezen dat gesprekspartners elkaars mimiek en houding imiteren, spiegelen, vaak onbewust. Wissel maar eens de houding van je armen, dus over elkaar of juist niet en zie hoe de andere persoon erop reageert. Of misschien zit jij juist wel met je hand aan je gezicht omdat hij dat ook doet. Wedden dat je het vaak zult herkennen?

Al pratend zie ik haar gezichtsuitdrukkingen razendsnel wisselen van serieus, naar begripvol, naar luisterend tot aan breed glimlachend. Haar gezicht spreekt volop mee met haar woorden, zo valt me op. Mooi. Ik probeer me te focussen op het gesprek, maar ook probeer ik te begrijpen wat haar gezicht zegt.

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand…

Terwijl we van gedachten wisselen doe ik mijn best om haar mimiek te lezen. En tegelijk rijst de vraag in mij op of ze soms míjn gezicht spiegelt, vooral wanneer ze lacht. Zou dat het zijn waarom ze snel wisselt van uitdrukkingen? Omdat ik het ook doe?

Is mijn mimiek wellicht ook vaak glimlachend zonder dat ik het door heb? Bij haar staat het mooi, die lach. Maar zelf wil ik dat helemaal niet zo duidelijk doen. Want dan krijg ik zo’n enorme ‘big smile‘ met gigantische groeven in mijn wangen. Jakkes!

Lees ook:   Gewoon anders

Spiegelt ze mij? Of is het gewoon haar eigen manier van doen?

Het is weer zover. Mijn gedachten dwalen af terwijl ik met iemand praat.
Hup, terug naar het gesprek.

We praten best veel.
Ze luistert goed, zo valt me op.

Luisteren, een gave

Wist je trouwens dat goed luisteren ook een tactiek kan zijn? De ander voelt zich gehoord en zoekt de verbinding met jou. En het voordeel is dat je zelf niet zoveel hoeft te zeggen.

Een mooie kwaliteit; luisteren. Vaak praten mensen met elkaar zonder echt te luisteren. Dus eigenlijk praten ze tégen elkaar. Vaak wil die ander zo snel en zoveel mogelijk een eigen verhaal vertellen. Nee, in zulke gevallen ben ik heel gauw monddood. Laat die ander dan maar praten en ik luister wel. Want het heeft toch geen zin om mijn verhaal te doen.

Maar nu is het anders, zij praat, maar luistert ook.
Ze luistert veel.
Ze luistert goed.

En ik praat veel, geheel tegen mijn natuur in. Ook omdat het ijs gebroken moet blijven. En ook omdat zij er voor mij is, voor mijn verhaal, dus ik móet praten. Ik vertel over mijn valkuilen, over mijn kleine en soms wat grotere zorgen. En zij luistert. Ze luistert goed.

Onder het redeneren dwalen mijn gedachten weer af. Want:
‘Hoe kom ik over bij haar?’
‘Begrijpt ze wat ik bedoel?’
‘Praat ik onzin of slaat het ook nog ergens op?’

Mijn mond brengt woorden voort maar mijn gedachten zwerven alle kanten op.
Joehoe Edo! Focus!

Blablabla

Blablabla
Euhhh… wat wilde ik ook alweer zeggen? Waar ging mijn verhaal eigenlijk naar toe?’

Bladiebladiebla
Wat heb ik ineens een droge mond…’

Blablablabla
Shit, trek ik nu weer zo’n enorme glimlach op mijn gezicht?’

Kom op Edo, erbij blijven! Wel een beetje opletten hè!

Het valt het me op dat ik tijdens een gesprek aan zoveel andere dingen kan denken. Allerlei dingen. En dan vooral van die dingen waarbij ik enorm bewust ben van mijzelf én van die ander.

En weer door

Maar we komen er wel. Het gesprek gaat verder.

Ze legt mij uit wat ze voor mij kan betekenen, aan welk traject ze denkt. Een zogenaamd ‘stappenplan naar meer rust en balans‘. Rust en balans in mijn werk maar ook privé. Klinkt eigenlijk wel goed. Het lijkt alsof er toch nog wel winstpuntjes te behalen zijn bij deze autist…

Uiteindelijk voelen we allebei aan dat het klaar is. Of ben ik de enige die het zo voelt omdat ík klaar ben? Geleidelijk aan dirigeer ik Het Gesprek naar een einde toe. ‘Was dat te vroeg?’ ‘Zou ze denken dat ik haar wegbonjour?‘ Weer die gedachten…

Met een brochure in mijn hand nemen we na een uur afscheid terwijl ik haar een goede vakantie wens.

Einde

Voorbij. Klaar.

Pfoe, ja het ging best goed, maar ik ben ook wel blij dat ik nu weer een toontje lager kan zingen. Al die indrukken, al die gedachten die zich razendsnel vermenigvuldigden. En dan die woordenstroom die uit mijn mond kwam! In dit ene uur heb ik meer gezegd dan normaal in een hele week…

Zelfs mijn kaken, mijn wangen staan gespannen, gevoel van kramp. Alsof ik teveel mijn best gedaan heb om een positieve indruk achter te laten.

Het Gesprek hangt de uren erna nog op de voorgrond in mijn hoofd. Net of er een soort waslijntje is gespannen met daaraan de indrukken, gedachten, woorden en gevoelens. Zo’n waslijntje waar je dan telkens weer tegenaan loopt en die je eraan herinnert dat er nog iets te drogen hangt; er moet nog iets opgeruimd worden.

Met het verstrijken van de uren droogt het wasgoed langzaam op en verdwijnt vanzelf van de waslijn. Uiteindelijk hangt er alleen nog een soort gevoel te drogen. Een goed gevoel, dat wel, maar ook met een randje van twijfel of ik me wel in dit avontuur moet gaan storten. Wat haal ik me op de hals?

Morgen zie ik het alweer beter, helderder.
Of anders overmorgen.

Wordt vervolgd?

Ja, dit was weer typisch zo’n Gesprek, zo eentje die tijd nodig heeft om op te drogen.

Toch nog maar eens goed over nadenken, over die vriendelijke coach en haar stappenplan.

Misschien kan ze mij wel helpen om dit soort Gesprekken beter te verwerken?

We zien wel wat het gaat worden.
Eerst nog maar eens een hartig woordje met mezelf praten.
Eens kijken of ik ook goed kan luisteren naar mezelf.
Luisteren naar de stem van mijn eigen hart…

3+

 

Reacties: 3

  1. Edo van de Schootbrugge Anoniem schreef:

    Dit is top

    1+
  2. Edo van de Schootbrugge BertMv schreef:

    Hi Edo, Ik ben 51 en ook pas 4 jaar geleden de diagnose autisme gekregen. In die tijd heb meer dan 15 ondersteuners, coaches, begeleiders en maatschappelijk werkers over de vloer gehad. Je verhaal over je innerlijke belevingswereld is heel herkenbaar, maar wat mij vooral opvalt is de uitspraak van de coach: “een stappenplan naar meer rust en balans”. Bij mij komen dan gelijk de enorm veel vragen op: “hoeveel stappen, hoe zien die stappen er uit, wat bedoel je met rust? Of nog moeilijker: wat bedoel je met balans?” Voor mij zijn de uitspraken die hulpverleners doen extreem vaag, onduidelijk en onvoorspelbaar. “we gaan er wat van maken”, “we gaan lucht op de zaak zetten”, “we gaan je situatie verbeteren”, “we gaan zorgen dat je meer rust krijgt”. Maar als ik dan vraag om dit specifiek te maken en concreet dan haken ze af. En ja, ik geef ze het voordeel van de twijfel en ga het “traject” met ze aan. Maar voor mij eindigt het altijd in nog meer verwarring en chaos. Ik hoop dat het bij jou beter zal gaan.

    2+
    • Edo van de Schootbrugge Edo schreef:

      Hey Bert,

      Dank je wel voor je berichtje. We zitten dus in zo’n zelfde schuitje nml. op latere leeftijd de diagnose gekregen. Ja, er valt dan veel op zijn plek maar tegelijk stel je jezelf de vraag ‘hoe nu verder?’

      Tsjonge, al 15 verschillende personen die je over de vloer hebt gehad om samen met jou die vraag ‘hoe nu verder’ te beantwoorden. En dan lees ik dat je dus nog verder van huis raakt door meer verwarring. Erg teleurstellend zoiets!

      En ik moet eerlijk bekennen dat, hoewel ik nog niet aan het aantal van 15 zit, ook mijn trajecten tot nu toe in meer- of mindere mate teleurstellend waren. Dus enige gereserveerdheid bij een nieuw avontuur op dit gebied heb ik ook hoor.

      Even als aanvulling op jouw opmerkingen betreffende ‘hoeveel stappen, hoe zien die eruit etc’.: De antwoorden daarop zijn wel bekend maar voerden te ver om op te nemen in mijn blog.

      Maar een vraag zoals ‘wat bedoel je met balans’ is wel een lastige. Dat is voor iedereen anders en die vraag kan ik eigenlijk alleen zelf beantwoorden. Wat moet er voor mij gebeuren om te zorgen dat ik in balans ben en blijf? Wanneer voel ik mij rustig, ontspannen zonder die drukte in mijn hoofd en zonder enorm veel zorgen voor de dag van morgen? Tsja…. En daar hoop ik dan een antwoord op te vinden in zo’n traject. Tenminste, als ik ermee verder ga.

      Dus ik voel jouw zorgen en vragen aan, die zijn erg herkenbaar! Maar mij klinkt het alsof jij de moed een beetje hebt opgegeven? Ik hoop dat dat niet het geval is en dat je je verdere weg mag vinden. Hoe vaag dat ook weer klinkt.

      Laat nog maar eens wat van je horen!

      Groet,
      Edo

      0

Leuk wanneer je een reactie geeft!

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.