Iets met een kast

Over mijn leven met autisme

Iets met een kast

“To be or not to be, that’s the question.”

Wie kent deze quote niet, uit een toneelstuk van Hamlet uit 1600? Het wordt vaak te pas en te onpas gebruikt. Als je de tekst verder leest, blijkt het een hele diepe laag te hebben want de dichter vraagt zich min of meer af wat de zin van het leven is.

De Nederlandse vertaling van de eerste regels van het stuk is als volgt:

“Te zijn of niet te zijn, dat is de kwestie:
of het nobeler is om te lijden onder alles wat het wrede Lot je toeslingert,
of om de wapens op te nemen tegen een zee van zorgen.”

Wel of niet?

Al een tijdje loop ik met deze zin in mijn hoofd: “Te schrijven of niet te schrijven, dat is de vraag…“. Zal ik juist wél of toch niet openhartig blijven schrijven over de dingen die mij bezighouden en dan vooral gerelateerd aan autisme. Want wat bereik ik ermee? Creëer ik niet vooral een beeld van ‘kijk mij eens hoe zielig ik ben‘? En ben ik door dit schrijven niet meer alleen gewoon Edo, maar juist Edo mét autisme? Moet ik me niet gewoon stil houden en niet lopen zeuren over wat me bezighoudt?

Oftewel uit de kast komen,
of niet.
Eigenlijk.

En daar passen die regels van Hamlet perfect bij; laat ik alles zoals het is en onderga ik mijn autisme-lot en de problemen die erbij horen? Of probeer ik er wat mee te doen, er iets goeds uit te halen? Probeer ik ‘mijn wapens op te pakken tegen een zee van zorgen?‘ Mijn wapen is in dit geval de digitale pen via deze website…

Dus ja, schrijven of niet schrijven, dat is de vraag.

Soms heb ik iets meegemaakt en dan móet ik dat gewoon kwijt. Schrijven is daarvoor mijn manier om het los te laten, te delen met mijn naasten. Maar ook met de hele wereld eigenlijk want ja, iedereen kan het lezen. Verstandig?

Soms denk ik dat ik beter mijn mond kan houden en maar gewoon moet doen zoals vroeger vóór de diagnose: nét doen alsof ik ook mee kan komen met alles en iedereen. Mijn best blijven doen totdat het lampje weer een poosje uitgaat en de emmer overstroomt.

Schaamte

Maar is het eigenlijk niet vreemd dat het zo moeilijk is om het gewoon te vertellen, om het gewoon te delen wanneer je autisme hebt? Waarom zou je je schamen? Ach, het is zoals met alle mentale problemen; je kunt beter een gebroken been hebben of in ieder geval iets dat aan de buitenkant zichtbaar is in plaats van psychische zorgen.

Ja, ik voel ook schaamte als ik over mijzelf praat en mijn diagnose. Want eigenlijk ben ik toch gewoon minder ‘man’, minder krachtig. Althans, zo zie ik mijzelf. Maar ja, ik kan het niet veranderen, het is zoals het is.

Maak het bespreekbaar

Het thema van de autismeweek 2019 (31 maart t/m 6 april) was ‘Autisme werkt!’ Een thema om het bespreekbaar te maken dat ook mensen met autisme van waarde zijn in de werkende maatschappij met daarbij hun eigen unieke kwaliteiten.

Over bespreekbaar maken: er is momenteel ook een campagne van het Ministerie van Volksgezondheid met als slogan ‘Hey, het is oké!‘ De campagne heeft als doel om geestelijke problemen uit de taboe-sfeer te halen.

Dus in het licht van deze beide campagnes kan ik blijven schrijven. Gelukkig.

Of toch niet?

Maar als ik dan afgelopen dinsdag 2 april het bericht op nu.nl lees (zie link onderaan deze blog) over bedrijfsarts Jos van Rooyen die het afraadt om je diepste zielenroerselen te delen op je werk, dan is dat wel weer een heel ander verhaal. Dan zou je toch zo de kast weer dichtdoen?

Dus in de praktijk is het allemaal niet zo rooskleurig als dat de Nederlandse Vereniging voor Autisme en het Ministerie van Volksgezondheid willen bereiken.

Maar voor mij werkt het vooralsnog wél om de dingen van me af te schrijven en om daarmee anderen deelgenoot te maken van wat mij bezighoudt. Tot nu toe zijn de reacties positief en hoor ik her en der zelfs herkenning. Vooral dat laatste stimuleert me om ermee door te gaan. Ik ben niet alleen! Maar ik moet erbij zeggen dat ik een stabiele baan heb binnen een organisatie waar ik mezelf ook op die manier voorzichtig kan laten zien. Ik begrijp dat niet iedereen in die positie verkeert. Dus dan hou je de kastdeur waarschijnlijk stijf dicht…

Belangrijk

Ik hoop dat organisaties begrijpen dat dit thema zo belangrijk is voor alle betrokkenen. Er zijn natuurlijk de bekende voorbeelden van de kwaliteiten van autisme zoals loyaliteit, gedrevenheid, nauwkeurigheid etc. Maar tegelijk zijn er ook de valkuilen voor de medewerkers, dus dat men doordraaft in het werk, of juist een meltdown krijgt van bijvoorbeeld teveel tegelijk op het bordje.
Autisme kan wellicht zoveel beter twee kanten op werken, maar dat vergt misschien wel wat extra inlevingsvermogen en aanpassingsvermogen van collega’s en leidinggevenden… Openheid kan hierin helpen.

Deur opendoen?

Hoe doe je de kastdeur open wanneer je dat wilt? Ik weet het niet, het zal voor iedereen anders zijn. Wat ik doe: kleine dingen zoals enkele collega’s in vertrouwen nemen, ik ‘like’ af en toe een bericht over autisme op LinkedIn of Facebook. Daarmee laat ik voorzichtig zien dat ik ‘iets’ heb met het onderwerp. Ook heb ik mijn leidinggevende ingelicht en veel begrip gekregen! En uiteraard zijn er deze blogs die langzaamaan wat breder bekend worden. Voor mij werkt dit, maar iedereen is anders, elke situatie en elke organisatie is anders.

Ik hoop dat iedereen die worstelt met autisme de ruimte krijgt, zowel privé als op de werkvloer, om zichzelf te laten zien, om de kastdeur wijd open te zetten. Of eerst alleen op een kiertje. Pas dan kom je tot je recht, wanneer je je niet hoeft te verstoppen.

Je bent wie je bent

Te zijn of niet te zijn, dát is de vraag.

Nee, het is eigenlijk geen vraag.
Je bent wie je bent. Hopelijk kun je het laten zien.

Schrijven of niet schrijven?
Het is voor mij geen vraag meer.
Ik blijf lekker schrijven, de deur blijft open.


Bronnen:
NVA autismeweek

Hey het is oké

Nu.nl

 

Geen reacties

Leuk wanneer je een reactie achterlaat!

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.